Lubrza była na dobrej drodze do pozyskania prawie pół miliona dofinansowania min. na rewitalizację parku w Trzebinie. Jednak pod koniec ubiegłego roku zrezygnowano z realizacji tego projektu. Gmina tłumaczy swoją decyzję.
Na liście rezerwowej
Sama historia złożenia wniosku rozpoczyna się jeszcze w październiku 2023 r, czyli w czasie kadencji poprzedniego wójta Lubrzy Mariusza Kozaczka. Właśnie wtedy rozpoczyna się nabór w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, a dokładniej na działania pn. „Wsparcie inwestycji w tworzenie, ulepszanie i rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji, kultury i powiązanej infrastruktury”. Gmina Lubrza składa wniosek na „Kształtowanie przestrzeni publicznej w gminie Lubrza”. Koszty początkowo kształtują się na poziomie 1,2 mln złotych zaś kwota dofinansowania ma sięgnąć 781 tys. zł, co ma stanowić 63% procent wartości całego projektu. Rozstrzygnięcie naboru następuje 5 lutego, a wniosek z Lubrzy otrzymuje 16 punktów i znajduje się na 14 miejscu (na 18, które zdobyły minimalną liczbę punktów), wcześniej w styczniu gmina składa korektę i rezygnuje z części zadania obniżając wartość projektu do 723 tys. zł, co automatycznie obniża kwotę dofinansowania do poziomu 426 tys. zł.
Wnioski o przyznanie pomocy umieszczone na ww. liście od pozycji nr 8 do pozycji nr 18 zawierają zapotrzebowanie na środki przekraczające określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wysokości limitów środków dostępnych w poszczególnych województwach lub latach w ramach określonych działań lub poddziałań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1755 z późn. zm.) wysokość odpowiedniego limitu środków. Wnioski te będą rozpatrywane w trybie określonym w przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej dla operacji „Kształtowanie przestrzeni publicznej” w sytuacji, gdy zostaną zwolnione środki w ramach dostępnego limitu dla województwa opolskiego.
Komunikat Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego z dnia 05.02.2024 r.
Wniosek do naboru składany był na podstawie koncepcji i kalkulacji wstępnej. Wiadomo było, że przy realizacji potrzebna będzie pełna dokumentacja, dlatego podpisano umowę z projektantem na jej wykonanie. W przypadku parku w Trzebinie gmina wystąpiła także do konserwatora zabytków o wytyczne. 28 marca 2024 r. ówczesny wójt Mariusz Kozaczek podpisał umowę na wykonanie dokumentacji projektowej na trzy działki ujęte w projekcie. Dokumentacja miała kosztować prawie 40 tys. zł.
Co zakładał projekt?
Na początkowym etapie założono realizacje projektu w trzech miejscach. W Lubrzy utworzony miał zostać Ogród Doświadczeń i Wiejski Zakątek Kultury. To właśnie w styczniu 2024 r. zrezygnowano z pierwszego z tych projektów. Wobec czego największa kwota miała zostać wydana na zadanie ” Rewitalizacja i przywrócenie funkcji społecznych parkowi w Trzebinie”. Za kwotę prawie pół miliona złotych uporządkowany miał zostać teren parku, wykonane zostałby alejki, postawione kosze i ławki. Do tego umieszczono by tam stojaki rowerowe, mały plac zabaw oraz leżaki. Całość zostałaby dodatkowo oświetlona lampami solarnymi.
Kto nie ryzykuje, ten pije szampana
Praktyka z poprzednich lat wskazywała, że ze względu na oszczędności po przetargach czy zwiększenie budżetu projekty na dalszych miejscach mogły liczyć na przyznanie środków. Co ostatecznie się stało, bo Ministerstwo rolnictwa i rozwoju wsi przekazało dodatkowe 5 mln zł na inwestycje w opolskich wsiach. O dodatkowe pieniądze w ramach Programu Rozwoju Wsi wnioskowały władze województwa. 7 lutego nastąpiło podpisanie umów z samorządowcami z gmin: Krapkowice, Reńska Wieś, Tarnów Opolski, Popielów, Leśnica i Prószków. Co ciekawe Reńska Wieś, Krapkowice i Leśnica na liście rezerwowej były za Lubrzą, wobec czego, gdyby nie rezygnacja, to projekt dostałby dofinansowanie.
Rezygnacja z projektu
26 listopada do Urzędu Gminy Lubrza trafiło pismo z Urzędu Marszałkowskiego, w którym wezwano do uzupełnień w sprawie dokumentacji oraz poinformowano, że przyznano gminie środki na realizację projektu. Urząd odpowiedział 3 grudnia i poinformował, że wycofuje swój wniosek. Informacje o rezygnacji z projektu potwierdziliśmy w Urzędzie Marszałkowskim – gmina Lubrza pismem 041.1.2024.IOŚ z dnia 3 grudnia 2024 r. wycofała bez podania przyczyny wniosek o dofinansowanie na realizację zadania pt. „Kształtowanie przestrzeni publicznej w gminie Lubrza” – odpowiedziała Violetta Ruszczewska, rzecznik prasowy.
Zapytaliśmy, jaki był powód rezygnacji z realizacji zadania i na nasze pierwsze otrzymaliśmy wymijającą odpowiedź – wyjaśniam, iż Gmina Lubrza nie zrezygnowała z przedsięwzięcia mającego na celu rewitalizację parku w miejscowości Trzebina. Na ten cel, jako gmina, będziemy starali się pozyskać dofinansowanie ze środków zewnętrznych. – informowała Anna Barysz, kierownik Referatu Inwestycji Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w lubrzańskim urzędzie. Kiedy powołaliśmy na odpowiedź z Urzędu Marszałkowskiego, to gmina zmieniła swoje stanowisko i odpowiadała już konkretnie na nasze pytania.
Na przełomie lipca i sierpnia 2024 r. podjęto decyzję o wypowiedzeniu umowy na dokumentację projektową – po analizie dokumentacji w dniu 5 sierpnia 2024 r. Wójt podjął decyzję o odstąpieniu od powyższej umowy argumentując, iż na wskazanej działce pod poz. nr 1 realizowane jest zadanie pn.: „Budowa Publicznego Przedszkola przy Szkole Podstawowej w Lubrzy”, gmina nie otrzymała dofinansowania na wskazane zadania, jak również nie posiada w budżecie zabezpieczonych środków na realizacje zadania, m.in. na wkład własny – tłumaczy Damian Drabik w odpowiedzi na nasze pismo oraz dodatkowo wyjaśnia – W lipcu 2024 r. osoba, która miała wykonać prace projektowe, zgłosiła się do gminy celem ustalenia dalszej współpracy. Po analizie wniosku oraz informacji z Urzędu Marszałkowskiego o niezakwalifikowaniu się do dofinansowania, została podjęta decyzja o odstąpieniu od umowy o wykonanie prac projektowych. 26 listopada 2024 r. wpłynęło do tut. Urzędu pismo informujące, iż wniosek zawiera braki i wymaga złożenia wyjaśnień – termin na uzupełnienie wniosku 14 dni od dnia doręczenia pisma. Ze względu ponoszenie kosztów na usuwanie skutków powodzi, jak i krótkiej realizacji zadania, w dniu 11 grudnia 2024 r. – tut. Organ po analizie wskazanych do uzupełnienia uchybień/wyjaśnień we wniosku, zasadności i kosztów zadania pn. Wiejski Zakątek Kultury, krótkiego terminu uzupełnienia wniosku, jak również realizacji zadania oraz brakiem zabezpieczonego wkładu własnego, podjął decyzję o wycofaniu wniosku.
Komentarz byłego wójta
Jako, że projekt rewitalizacji parku w Trzebinie był niejako „dzieckiem” poprzedniego wójta Mariusza Kozaczka, dlatego zapytaliśmy go o komentarz i odniesienie do zarzutu braków formalnych i uchybień we wniosku.
Na początek zapytaliśmy Mariusza Kozaczka dlaczego, skoro wniosek był na liście rezerwowej, zdecydował się na podpisanie umowy na dokumentacje projektową czy liczył, że gmina jednak otrzyma środki. – Jako doświadczony samorządowiec nie raz mogłem się przekonać, że warto się starać o środki zewnętrzne nawet gdy z góry może być sytuacja w której przygotowane wnioski trafią na listę rezerwową. Jak pokazał obecny przykład lista rezerwowa na której byliśmy docelowo zakwalifikowała nas i środki zostały nam przyznane. Chciałem zrobić park w Trzebinie oraz mały plac rekreacyjny za urzędem gminy w Lubrzy – tłumaczył były wójt.
Zapytaliśmy także Mariusza Kozaczka o uchybienia i ocenę czy jego zadaniem dało się zrealizować ten projekt tj. uzupełnić wniosek, przeprowadzić przetargi i zrealizować zadanie w 2025 r.
Składając wnioski o środki zewnętrzne trzeba pamiętać, że ktoś je ocenia. Zawsze są jakieś poprawki, dodatkowe wyjaśnienia. To jest normalne. Mój zespół pracowników, z byłą już kierowniczką Dagmarą Duchnowską, opracowywał świetne koncepcje i pisał dobre wnioski, które przekładały się na pozyskane pieniądze dla naszej gminy. Dzisiaj widać, że brakuje doświadczenia i możliwości. Rezygnacja z przyznanych pieniędzy jest dla mnie nie do pomyślenia, tym bardziej że mówimy o kilkuset tysiącach złotych.
Mariusz Kozaczek, były wójt Lubrzy w odpowiedzi na nasze pytania
Park w Trzebinie miałby pierwszy etap rewitalizacji. Specjalnie pod takie możliwości pozyskiwania środków zawiązało się stowarzyszenie. Jak pokazują inne gminy które razem z nami były na liście rezerwowej, da się wyrobić w czasie z przetargami, uzupełnianiem wniosków itp. Tym bardziej, że dla gmin z listy rezerwowej terminy zostały wydłużone, co wielkim zaskoczeniem nie jest, jak się ma doświadczenie w tych sprawach. Mogę powiedzieć na koniec tylko tyle: szkoda, przygotowaliśmy, dostaliśmy pieniądze, a obecny brak doświadczenia władz gminy Lubrza zmarnował to wszystko.
W całej tej sytuacji najbardziej szkoda mieszkańców Trzebiny, bo park w najbliższej przyszłości nie odzyska swojego blasku i nie będzie służył lokalnej społeczności. Oby jak najszybciej udało się znaleźć środki z innych źródeł.
